Rakavi.net

Talei ni da vakasarava ni sa ra sasaga sara tiko vakaukauwa na gone i taukei ena vuravura ni bisinisi. Nikua eda sa raica e dua na i wase levu ni sasaga ena vuravura ni bisinisi era oka tiko kina ko ira na cauravou kei na goneyalewa i taukei. E dua vei ira na sasaga oqo e tiko ena tabana ni ‘rugby agent’. Oqo e dua na i lawalawa ka ra veivuke vakalevu ena nodra vakau ki Varanise ko ira na noda gone mera laki qito ‘professional rugby’. E rawa ni ko sarava na nodratou ‘website’ na gone i taukei oqo ena http://rakavi.net/index.htm

Au vakasarava toka na nodratou ‘website’ kau vakauqeti meu vola mada yani na ka au nanuma. Oqo e dua na sasaga vinaka, vakabibi ni da donuya tu oqo e dua na gauna drakidrakita ni bula ena noda vanua lomani e Viti. Au via vakauqeti keda na gone i taukei meda dau sasaga ka cakacaka vakaukauwa ka vakauasivi meda veitokoni ena kena ‘promote’ taki na bisinisi i taukei. Dina ga ni ologi keda tu oqo e dua na o loaloa vakapolitiki, ia, e sega ni dodonu me kidomoki keda na leqa eda sotava tiko. Masu mada nikua. Sasaga mada nikua. Vakavinavinaka taka mada na Kalou nikua. Vosa vinaka taka mada e dua na nomu i tokani nikua. Ni se tiko e qara ni ucumu na cegu ni bula, e se rawa tiko vei iko mo qarava na Kalou ka vakayacora tiko na lomana se na nona i naki vei iko ena dela ni vuravura oqo.

Me nodaru vata na vakacegu ni Turaga.

Peoples Charter for Change

Mai vei Anonymous

Yadra…

Au kerekere if you can put this as a separate posting. Au ‘cut’ and ‘paste’ taka mai vua e dua na yacana o’Feejee’ mai na WFC blog. It’s something to do with the proposed charter by the interim. Au vakabauta na ka e via tukuna tiko e dodonu me vakamatatataki kei keda taucoko na kawa i taukei baleta na noda qele.

Au sa nuitaka…

Feeje says

‘Me kua ni dua e duavata ena Charters oqori bale ni sa thru qori e sa na veisautaki vakadua kina na property owners kece wili kina na QELE..Oqori e sa na tu kina yaca ni taukei ni qele yadudua ka levu e sa na rawa ni veisautaki tu e na sega tu ni kilai..

Nanuma tiko ni sa pasitaki na charters kenai balebale na veiveisau kece e caka without knowledge of rightful owners become legal..

au kerekere e levu vei keda na kaiviti sega ni kila dina tiko na kena i balebale ..O Naivalu e sa na kila baleta ni vuli..

Nanuma tiko e so na veisau tutkuni ni se sign-taki mai vei ira na qase e liu mai na 1910 kaya mada…e rawa ni lasutaki ka na veisau oya e rawa ni cakava tu ga e dua qai biu ga kina na date oya me kilai ni se caka makawa tu..Oya eso na ka ena rawa ni yaco..

au sa kerekere bale au taroga tale e dua na professor au tiko vata eke ka tukuna o koya ni “Most things under charters have been tempered with but are later made legal”

Oya beka ga nai vakasala au rawa ni tukuna yani kau kila ni sa na vakavure vakasama yani vei keda mai viti..Me tukuni yani bale ke sega o ira na tiko mai nakoro era sega tu ni kila nai balebale dina ni charters..De ratou sa na via vukica sara me rawa kina na buli lawa au sega ni kila na ka ga au kila “It has to do something with ownership and Property Titles”

au sa nuitaka ni na vakadewataki nai tukutuku oqo..

Moce mada

Na Mataivalu kei Viti…

Na mataivalu kei Viti. Na mataivalu kei Viti. Na mataivalu kei Viti.

Au cavuta vakatolu oqo me rawa kina vei kemuni na lewe ni mataivalu ni noda vanua mo ni kila na vanua e dodonu mo ni tu kina. O kemuni na mataivalu kei Viti. Na sotia dina ni vanua ko Viti. O ni sega ni mataivalu nei Bainimarama. O ni sega ni mataivalu nei Ului se nei Driti se nei Leweni. O kemuni na mataivalu kei Viti, na i sasabai ni vanua mai vei ira na kena meca, na bati ni vanua ka tu kina na vakanuinui ni kena tamata. Na mataivalu e kaciva na vanua me taqomaka ka maroroya na vanua.

Sa kaci tiko na lewe ni vanua. Sega beka ni o ni rogoca. Sa tagi tiko na dra ni kawa i taukei. Sega beka ni o ni rogoca. E sega ni tagica me dave tale na dra, ia, e tagica tiko ga mo ni tu tale mada vakadua ka tu vakadodonu, veiraiyaki ka sarava lesu mada na vanua o ni sa goleva oti. Vakataroga mada ke sa donu tiko na sala o ni sa muria tiko qo. Ke sega, ia sa noqu masu mo ni suka lesu mai. Suka lesu mai me da mai tomana vata tale nai lakolako oqo. Nai lakolako ni veivosovosoti. Nai lakolako ni veilomani. Nai lakolako ni veisereki baleta ni i lakolako ni dina. Na dina ga ena qai veisereki. Na dina ga ena qai tukuni koya. Na dina e sa tukuni koya tiko qo. Tu tale mada vakadua. Vakanomodi. Vakarorogo. Vakarogoca tale mada vakadua na yalomu. Baleta ki na vuni yalomu ga o na rogoca kina na dina.

LaserTreat Says

“We are within striking distances. The outcome will be nasty.”

Sa koto e cake na nona vakanananu edua ena ulutaga ka koto e ra. Meu vakadreta walega vei koya na turaga qo me kakua ni dua e vakacalai kina. E sega ni tiko vei kemudou na ’support’ baleta o kemudou na lewe ni mataivalu ka dou tovaka tiko na veivakasesei e dou lewe lailai sara ka lewe vuqa sara ko ira era kila na dina, era se bera ni dolava na gusudra.

Na gone i taukei e tiko ena mataivalu kei Viti e kilai koya tu vakamatata, na vanua e cavutu mai kina, na dela ni yavu e vola kawa bula kina, na koro e susu mai kina, kei na Viti ena bula se mate kina. Na kawa i taukei e sega ni kawa ni tamata lialia. E sega ni kawa tamata me voli ena vakamacala ravisi se ena i lavo caca wale. Na kawa i taukei ena sega ni mai lasutaki wavoki, me vakawelei tu ena veiulutaga lasulasu qai caka tiko na veivolitaki, cakacaka butobuto kei na vakatevoro, cakacaka vakalawaki ca kei na veidabui ena kena sagai me kau laivi kina na dodonu ni kawa i taukei ena nona vanua. Na i wase levu ni kawa i taukei ka ra tiko ena mataivalu era sega ni moce se wele me vaka eso era nanuma (vakabibi ko iratou na IG), ka ra na vakaraitaka na vanua dina era tu kina ena gauna sa lokuci.

Ena gauna au vakamacala tiko kina oqo sa gole tiko eso na vakatutu ki na matanitu tu vakawawa ena kena vakasamataki me privatize taki na qele ni kawa i taukei ka soli kina na dodonu vei ira kece na vei kawa tamata na dodonu me taukena ka vakayacora na ka era via vakayacora e na nodra qele. Noqu vakasala oqo- vakatovolea mada.

Mate tale edua vei keda

Sa balavu mai na volavola kei na vosavosa, sa vakamatei tale e dua tale vei ira na luveda, makubuda, tacida. Me sa vakarau vala mada e dua a meca. Rairai me sa tuberi mada e dua na kena tabua o Commander, me sa lai kerei sara la vakaturaga me sa toso mada vakatikitiki me rawa ni cici mada kina vakavinaka na lawa. Da sa raica tu oqo na kena toro sobu tiko ga na nodra veiqaravi na dau taqomaka na lawa.

O cei e se vo na nona i cegu?

O cei e se vo na nona i cegu? Taro dina, baleta ni lakolako oqo, ena vanua e da sa yacova tu oqo, sa lakolako ga ni ‘fiti’. Balavu toka nai golegole ka na vinakati kina vakalevu na ‘endurance’. Ena gauna era sa na lai galu mai kina ko ira na dau vola i tukutuku kei ira na dau ni walesi, kei ira na dau tabaki mai ena retio yaloyalo, e sa na qai rogo tiko ga kina na domodra ka ra kauwai dina ena bula ni noda vanua kei na bula ni kawa i taukei. E sa na taura ga na tamata qito vaka vuku me na vakaotia kina nai lakolako oqo.

Sa vakatovolei tiko vakalevu na noda ‘patience’. Nai valu oqo e i valu ni vakasama se ‘mindset’. O koya ena ‘organise’ taka vakavinaka na nona vakasama ka taura vakavinaka na vakarau ni yalona ena gata na nona rai kei na ka ena vakayacora.

Toso Viti! Se bai dua tale na siga ni cola qele!

Tosoi ni bisinisi Taukei

Oqo na noqu sau ni taro vua e dua na taukei ni bisinisi ka taro vakasala tiko ena ulutaga e ra “Domo Ni Taukei”

Vinaka sara vakalevu na taro vakasala kei na vakavure vakasama. Oqo e dua na vanua ka dodonu mera rai kina na turaga kei ira na marama i taukei veiliutaki ena veitabana vakamatanitu(public sector) kei na veitabana vakabisinisi(private sector). Na sala ni toso cake ni kawa i taukei ena vuravura ni bisinisi e sega ni vakatautaki ena nodra kaukauwa se ‘road block’ o ira na Idia. E vakatau ena noda yalovata o i keda na kawa i taukei ka da tu ena veitabana lelevu se lailai vakacakacaka. E sega talega ni tiko ena blue print. Me vaka ni da sa raica, ni blue print e tosoi cake ga kina e dua nai lawalawa lailai sara, ka da sega ni umani vata taucoko ena kena wasei vakarabailevu na tiki ni ‘pie’. E dua nai lawalawa ka dau kania vakalevu na tiki ni ‘pie’ o ya ko iratou na Fiji Indeginous Business Council (FIBC), ia o ya e dua tale na veitalanoa. Na toso cake ni bisinisi taukei e tiko ga ena ligada na i taukei. O keda e da taukena se da ‘influence’ taka tu na kabani levu duadua ena dua na vanua, o ya na matanitu (Government), ka sega ni dodonu me tao tiko kina vakalevu na noda bisinisi. Na kaukauwa ni toso se ‘thrust’ ni bisinisi i taukei ena vakatau vakalevu mai na veitokoni mai vei ira na noda ka ra tiko ena veitabana vakamatanitu. Kevaka o iko e dua vei ira nai liuliu ena tabana o tiko kina, e kena i balebale ni tu vei iko na ‘power to influence’. Kevaka o sega ni o cakava tiko, ia, oqori e dua na vuna e sega ni toso vinaka tiko kina eso na bisinisi taukei. Tu vakadua, kua ni raikivi. Veivuke. Dodoka na ligamu, baleta ni dua na bisinisi i taukei e gadreva na nomu veivuke. Kevaka e dua na gauna eda bau sotava na i taukei ka gadrevi vakalevu kina na veilomani, na cakacaka vata, na duavata, na veitauri liga, na veimaroroi, ia oqo sara ga na gauna o ya. Au vakamasuti kemuni tiko kina na veiliutaki kei kemuni na cakacaka ena veitabana vakamatanitu kei na vei kabani eso mo ni veivuke ena kena dolavi na katuba ni torocake ni bisinisi taukei.

Domo Ni Taukei

Au dolava na noqu ‘email’ ena mataka nikua, sa ‘comment’ tu kina e dua ka yacana ko Vuka. Ena nona i vosavosa au tara rawa ni o koya e dua vei ira na tokona tiko na vuaviri. Au a sa ‘approve’ taka tu na nona ‘comment’, ia, sega ni dede au veisautaka na lomaqu meu sa mai bokoca mada yani ka ni sega sara ga ni yaga vakalailai meda rogoca na kawa i taukei.

O ira oqo era sa vosa oti. Era a vosa ena gauna e a mai tauri kina vakaukauwa na matanitu vakasivoi. Era a vosa ena gauna a kalawaci kina na Bose Levu Vakaturaga. E ra a vosa ena gauna a vakamatei kina ko Sakiusa Rabaka. E ra a vosa ena gauna a vakamatei kina ko Nimilote Verebasaga. Era a vosa ena gauna a vakatutu(submission) kina ko Dr Sahu Khan ena nona via mai vakataroga na ‘legality’ ni o cei e nona na qele ni taukei- e dua na ka eda kila taucoko ena siga eda se qai sucu mai kina ni sega ni dau vakatarogi, ka vakabibi sara ke o vulagi. Era a vosa ena nodra mai vakacegui e dua nai wase levu ni kawa i taukei ka ra a veiliutaki tu ena veitabana vakamatanitu. Era a vosa ena gauna era a kocova kina nai tutu eso vakaveiliutaki. Era sa vosa oti.

NIKUA EDA SA VOSA!