Archive for August, 2007

Tavuki na Ua… mai vei Taukei

August 30, 2007

Vinaka na serekali totoka… E dua na ka me da na vakarau kina na i taukei kei Viti oya na kena sa toro mai na gauna ni Kalou ena noda Vanua. E sega ni yaco vakaveitalia e dua na ka vei keda. Na vuaviri e mai vakayacori qo e nona gaunisala na Kalou me sasamaki kina vei keda ka da sa qai kunea votu qo na vanua dina e tiko kina na duka ka vunitaki tu ena veiliutaki ni bula vaka matanitu ena noda vanua.. E da kurabui ka galu ena kena sa mai tavuki na ua me sa kedratou tale na i samu ni dawa na vunautaka voli mai vakaukauwa na kena caka na veivakasavasavataki ena nodratou veibeitaki voli mai kina Matanitu nei Qarase.. Sa mai wele o Qarase ratou sa ogaoga qo na vakaitavi tiko ena Matanitu tuvawawa qo ni sa vaka ga e dua na vure levu na kena sa ceburaki tiko mai na duka ni veika ka da sa mai vakawilika tu qo.. Raici Chaudhry mada ka dau nona i le voli mai na Corruption ena veivosa kece ga e Palimedi.. Sa mai basika tu na leqa baleta na nona vunitaka voli mai vakabalavu na i Lavo levu ka dau vakatarogi tu vua ena veigauna ka dau cakitaka voli ga. Ia eda na sega ni raici koya baleta ni dua tani na Kalou e qarava. ka rairai sa roka dina ga ni Kalou e qarava tiko o koya ya.. O ratou na kena vo???Au rere meu veibeitaki eke. Na ka meu kaya da vakasarava vakamalua. E sa vakarau na gauna ni veisausaumi. Kemuni na noda cauravou mai na Mataivalu, - na dakai ena sega ni vakabulai kemuni. Ni raici ira toka vakavinaka na luvemuni.. Ena tau vei ira na i totogi ni valavala ca levu sa mai yaco qo. Na noda Kalou e sega ni tamata me vakalialiai. [Kalatia 6:7]Na ka eda tea , eda na tamusuka… Ni veivutuni, lesu vua na noda Turaga mo ni bula..Kakua na vakararavi voli kina kaukauwa ni dakai. Ena sega ni rawa ni maroroi kemuni rawa mai na cudru waqawaqa ni Kalou.

Taukei

Isa Voreqe…

August 29, 2007

Isa Voreqe
Sega beka ni o kila
Ni qai buli ko vuravura
Kawa i Taukei a sa kila
Siga nikua e sa lokuca
O Koya e lewa na gauna

Nomu i lawalawa era bose
O ira na Masoni
Na Musulomani
Na Idu
Kei so na Katolika
Me sa mai yavalati ko Viti
Kei na kena kawa ni mataka
Nomuni i naki
O ni vunitaka
Mataivalu kei Viti
O sa mai lasutaka

Na Vanua e sa mai yavalati
Na Turaga era kalawaci
O nai talatala e rulaki
Na veikasavasavataki e tukuni
Oqo na kena i naki

Isa Voreqe sega beka ni o kila
Kawa i Taukei e sa digitaki
Tolu na udolu na yabaki sa oti
Mai vei Koya e i Vakatekivu
Ka i Vakataotioti
I cadracadra ni siga era vakatikori kina
Me ra kidavaki Koya laveti Koya
Jisu Karisito na Turaga ena veisiga

Kalivati e mai lasutaka
Jimoni mai Papiloni e vosa ena yacadra
O Dakuwaqa, Degei
Kei ira na tevoro kece sara
Me mataboko ko Viti
Kawa i Taukei me sese
Lotu Vakarisito me rusa
Sai koya qo na nodra i naki dina

Balavu na gauna era mai lasutaki keda kina
Wele na noda mona ena nodra waini
Yaqona e ra kaya ni wai ni vanua
Wekaqu mo yadra mada
Balavu na nomu moce o tevoro e gumatua sara
Masumasu au kerea mo cakava
Vei Jisu Karisito na nodaru Turaga

The Way Things Should Be… Takitaki Vakavalagi

August 14, 2007

The Way Things Should Be

So sad. That is how I feel about the way things are, the way things shouldn’t be but simply are. Why is it that evil men and women flourish in this despicable trade of oppression, of tyranny and of injustice? I wonder. In their gluttonous acts of evil they rape democracy; they plunder her halls of justice and leave behind their seed of injustice that will one day give birth to chaos. For such is the nature of evil. So rich in poverty, so fertile in barrenness, and yet still desirous of more evil. This Regime makes cycles, endless cycles of promises, or rather lies, of economic prosperity and progress for all when businesses are closing down and the average citizen is finding it rather difficult to make ends meet. They promise lasting peace and stability and boast of moving the country forward when the country is in fact sliding into the unknown, into an abyss of despair and hopelessness.

And their partners in crime? They cook up an idea of a festival that is said to be bigger and better and parade good looking girls and women, boys and men to entice our citizens -when not all men are six feet tall with chiselled good looks and not all women have hips that sway like palm trees or rubber band rather- to support a worthy cause when in fact they are ripping off the poor with the little savings they already have. They will have their cocktails from Monday to Sunday, boast of all the money they’ve raised, the cheap women they’ve bedded, the expensive wine they’ve consumed, and still carry themselves around as if everything is going to be all right. And all this while the ordinary factory worker, the truck driver, the office cleaner, the messenger boy with the meagre savings they’ve earned struggles. Struggles. Struggles.

Justice is gone. Fairness and right thinking is something now foreign. We have traded our principles, godly principles, to dress up tyrants and dictators in a false image of strong leadership. We serve them with ice cream and jelly while denying a piece of biscuit to the poor. We allow murderers to roam free and oppress those who speak up. I find it awkward rather to keep believing that everything is going to be all right when it is not. To keep fighting against a wave that is sure to dash all our hopes against the very rock that is supposed to protect us. Yet against all this very few will have the courage to stand.

But alas, what can I say? We live in a world filled with so many foolish good people who, out of their naivety- and fear, will not, for truth or country, bruise their hands, their feet, or their face. They make excuses and have us believe it as reason. But truth be told, good people sometimes are but cowards who make excuses under the guise of reason to hide their fear of standing up to what is wrong. Good people sometimes are but the true enemies of themselves, their families and their country. That is why very few aspire to become great. And less more become great. But there are those of us who will, willingly, give one cheek and then the other. Who will punch and expect to be punched. Who will kick and expect one, or two, or three, or four, in the face. And still we stand and fight. I for one am not afraid to be one of these. For already I have died in Christ. And death is, if it comes, will be but a transition to another life. One most glorious than the one that now saddens me.

Veiliutaki Butobuto

August 10, 2007

Sa mai tini na nodra strike na noda nasi kei ira na noda qase ni vuli. Ia ena sega ni cava e kea. Sa na yaco ena mataveilewai. E kaya na matanitu ni ratou lusi o iratou oqo, nanuma beka o iratou na i lawalawa ulukau qo ni caka tiko e dua na qito. E sega ni dau mai qitori na bula ni tamata. E sega ni dua e lusi se wini. E dua ga e dina ka dua e lasu. E ratou kauta tiko ga mai na matanitu na nodratou ‘contingency plans’. E da voleka ni rogoca vaka dua na drau na vosa qo na ‘contingency plan’. Sa sega soti ni bibi na tamata sa bibi cake na plan.

E na nodratou sega ni via walia na leqa na matanitu, da raica kina ni ratou vakaraitaka tiko ga na i vakarau ni yalodratou. Yalo vaka vatu. Yalo ni dau veivakasaurarataki. Yalo ni dau veivakararawataki. Yalo ni dau biliraka sobu na tamata cakacaka. Yalo vakatevoro. Sa maliwai keda tu qo e dua na ‘spirit of injustice’. Gauna a tekivu kina na coup e a tubu cake vakaveitalia na kedra i sau na mataivalu. Eso era a biubiu mai na nodra vanua ni cakacaka me ra veisugusugu cake ki Delai Nabua. E a vakayagataki na i lavo ni matanitu me ra saumi kina e dua nai lawalawa levu oqo. E ra a vakayagataki mera vuaviritaka na matanitu. E ra a vakayagataki me ra kauta laivi na noda dodonu na lewe ni vanua. E ra a vakayagataki me ra vakararawataka na lewenivanua. E ra a vakayagataki me ra laba ka veivakamatei. E ra a vakayagataki me ra vakamalumalutaka na liga ni lawa. E ra a vakayagataki me soli kina na galala vei ira na nodra turaga ni valu me ra ‘promote’ kina vei tutu lelevu e so. Nanuma vinaka na vosa oqo- “VAKAYAGATAKI”.

Ia oqo, ni ra valataka na kedra i sau na nasi kei na qasenivuli, o ira ka dodonu vakalawa me ra saumi, e sega sara ga ni via yavala nai lawalawa oqo. Nanuma vinaka qo kemudou nai lawalawa dau veivakasesewani oqo, ke dua na ka e dau cata na Kalou o ya na ‘injustice’, na kena vakavevei na lawa. E dau kainaki ni balavu na liga ni lawa. Na vuna oqo baleta ni yavutaki na lawa ena i Vola Tabu. Nai vunau se lawa ka soli vei Mosese o ya na lawa ka ra yavu kece kina na lawa e tu e vuravura e na siga edai. Na kena veibasai o koya sa yaco tu ni kua ka vakatokai ena vosa vakavavalagi na ‘Lawlessness’, se na bula vakaveitalia, ‘cakava ga na lomamu’, ‘sega ni dua na leqa’, ‘no sense of order’.

Tekivu na coup kaya o Voreqe ni sega ni dua vei ira ena taura nai tutu vakamatanitu. Yacova mai nikua e sega tale ni yaga me da kaya e dua na ka baleta ni sa qai matata tiko ga mai na mata ni meke. Sa curu rawa i loma o bokala, guilecavi o ira na nona boys, vodo pajero o koko, tini tale na basi o kaku- vinaka me basi- so era paidar.

Na i lakolako e tekivu ena lasu ena cava ena veilecayaki baleta nai lakolako ni lasu e veikau kina vanua butobuto. Na tamata lasulasu e sega ni kila o koya na vanua e veikau tiko kina. Ia, kevaka e kila, sa qai dua na vanua vakaloloma. Kevaka o na sega ni tucake na wekaqu o iratou nai lawalawa lailai oqo era na kauti keda taucoko kina rusa. Rusa na noda dodonu, rusa na noda veisiga ni mataka, rusa na noda vanua.

Tulou, Se ‘u Volavola Mada Vakavavalagi…

August 8, 2007

I woke up this morning and after a short prayer peeked outside only to find the sky had grown dark and gloomy. A reflection perhaps, of events of the past week. I shielded my body from the cold wind as the morning breeze blew against my skin, put on my flip-flops and made my way down to the bread shop.

The nurses had gone on strike followed by the Fijian Teachers Association who were joined by the Viti Taukei Union and Public Employees Union, all pushing for a re-instatement of their pay. The Regime on the other hand, led by it’s leader, the self-appointed Prime Minister Commodore Voreqe Bainimarama, has refused to budge. The country has no money he says, echoing the Minister of Finances once strong and stern voice. I remember hearing ‘we will root out corruption’ and ‘it will be a peaceful transition’, ‘for the good of all’, the reason given ‘because the country has no money’ under the deposed government. Now the country really has no money. Sadness overwhelmed me as I thought of the inevitable- economic standstill or collapse even. And the ensuing chaos is something I would not wish my mind to ponder so much upon.

Gone is the overconfident, overbearing, and in many ways harsh if not arrogant and rude voice of the Commander, as the roar of that once majestic lion diminishes to almost a whimper of a simple domestic cat, a mirage only of its former self, yet a revelation of what is yet to come. Arrogance and cockiness has finally given way to cluelessness, almost absentmindedness, as reality settles in and military personnel realize they have been following a mad man, a murderer blinded by revenge, a leader who does not know the way. Soon they will all fall into a ditch. Even as I blog, the earth under their feet has started to give way.

In this seemingly misguided, to say the least, country of easily swayed military puppets or puppies for that matter, a.k.a coup apologists, who are not bothered at all whether their neighbour gets beaten to death for having an opinion contrary to that of the Regime, the desire to see the humiliation of the i Taukei and the institutions that hold them together like the GCC and NLTB seems to be the underlying desire and reason for military support and propaganda. The systematic offensive aimed at the destabilization of the Fijian structure has been met with almost a round of applause from a majority of non-Fijians and foreigners living in Fiji. Yet, in their divisive plots and in their eagerness to see this happen, they have left out of the equation the most important part of Fijian life, culture, and blood. They have forgotten all about God. For in Him alone we, the i Taukei, live and breath. And in Him we rest our hope and trust.

Tonight as I finish off, I thank the Lord for the courage. I hope you will be encouraged to have courage. Looking forward to another thoughtful morning. Maroroi kedaru na Turaga.

p.s. Ni vosoti au ni sa dede au qai volavola tale.

Veiwasei lekaleka mai vei Tokasa

August 7, 2007

VEI KEMUNI NA SOTIA MAI NA KEBA:

Ke sega na LOTU kei na VULI, na vakasama, na yalo kei na yago e sa nona kece o Bainimarama. Rai ki yasana i mawi, O na rai, ko sega tale ni qai taroga baleta na cava me’u rai kina ki na yasana i mawi. Ke tukuni mo lade, o na lade veitalia na cava e tu mai ki ra. Qori na bula dina vakamataivalu.

Ia na lotu DINA ga kei na VULI ena vakayaco TARO ena nomuni bula. Ke tiko na vakatataro, o na raica na gaunisala malumu ena kena dau saumi kina na vakatataro ni yalo oqori.

E vukea dina tiko na mataivalu na toso i liu kei na tubu ni matanitu?,

E kauta tiko mai na mataivalu na veilomani ena vanua lomani oqo ko VIti?

E kauta tiko mai na mataivalu na yalo e dei ka sega na rere vei ira na noda gone?

Me vaka ga na nomuni dau cibi ena nomuni mata taka na nomuni vanua ki na vanua ni veitaqomaki, o rawa talega ni cibi vaka kina ena nomu marautaka ni tavi o qarava tiko oqori ena keba e kauta mai na vakacegu vei ira na lewe ni vanua, vei ira na lewe ni nomu i tokatoka, mataqali, yavusa, nomu i tikotiko, ka vakauasivi kina nomu matanitu se de ko sega soti ni kidava niko vakacegui Voreqe wale tikoga kei iratou nona i lawalawa.

Na kalou e na rawa ni vakaraitaka vei kemuni na veiwekani o ni rawa ni veitalanoa taka vata na vei vakanananu lelevu ka lalai ko ni dau vakasamataka ena veisiga ena nomuni vauci tu vaka cakacaka ena keba.

E na solia vei kemuni na gaunisala mo na rawa ni rai rawa kina, kidava kina na cakacaka vaka polotiki dukadukali o ni mai vakayagataki tu kina oqo ka ko ni tokona tu kina na veivakasaurarataki ni leweni vanua, na laba kei na mavoa.

Au kerea mo ni vakasaqara na Kalou ena gauna bibi oqo. Ke ko ni leqataka na i vurevure ni bula vei kemudou vakamatavuvale, na Kalou e dau veivakurabuitaki, ena dolava na veikatuba lelevu ko sega ni tadra ena nomu bula me na dolava vei iko kei na nomu matavuvale. TRUST this God and he WILL GIVE YOU THE DESIRES OF YOUR HEART !!!

Na loloma duadua ga ni Kalou, ke tiko kece vei keda, eda na dau dua vata tiko ga na i rai eda na rai kece tiko kina. Wili kina na nomuni i liuliu kei ira na tiko vata e yasana.

Tovolea mo raica matua tiko na Kalou oqo, raica matua tiko na dui watimuni, luvemuni, wekamuni kei ira na kai nomu ka me yadrava tiko na nomuni vakasama na veivakayagataki ni vunica. Na vanua ga o tiko kina na vure tiko kina e so na vakasama oqori e cake, kila tiko ni Kalou e gadrevi iko mo kerea vua me LIUTAKA nomu bula. Keimami LOMANI KEMUNI, e da sa rawa ga ni veimasulaki, IA NA DIGIDIGI e NOMUNI.

Mai Vei Tokasa