Veiliutaki Butobuto

Sa mai tini na nodra strike na noda nasi kei ira na noda qase ni vuli. Ia ena sega ni cava e kea. Sa na yaco ena mataveilewai. E kaya na matanitu ni ratou lusi o iratou oqo, nanuma beka o iratou na i lawalawa ulukau qo ni caka tiko e dua na qito. E sega ni dau mai qitori na bula ni tamata. E sega ni dua e lusi se wini. E dua ga e dina ka dua e lasu. E ratou kauta tiko ga mai na matanitu na nodratou ‘contingency plans’. E da voleka ni rogoca vaka dua na drau na vosa qo na ‘contingency plan’. Sa sega soti ni bibi na tamata sa bibi cake na plan.

E na nodratou sega ni via walia na leqa na matanitu, da raica kina ni ratou vakaraitaka tiko ga na i vakarau ni yalodratou. Yalo vaka vatu. Yalo ni dau veivakasaurarataki. Yalo ni dau veivakararawataki. Yalo ni dau biliraka sobu na tamata cakacaka. Yalo vakatevoro. Sa maliwai keda tu qo e dua na ‘spirit of injustice’. Gauna a tekivu kina na coup e a tubu cake vakaveitalia na kedra i sau na mataivalu. Eso era a biubiu mai na nodra vanua ni cakacaka me ra veisugusugu cake ki Delai Nabua. E a vakayagataki na i lavo ni matanitu me ra saumi kina e dua nai lawalawa levu oqo. E ra a vakayagataki mera vuaviritaka na matanitu. E ra a vakayagataki me ra kauta laivi na noda dodonu na lewe ni vanua. E ra a vakayagataki me ra vakararawataka na lewenivanua. E ra a vakayagataki me ra laba ka veivakamatei. E ra a vakayagataki me ra vakamalumalutaka na liga ni lawa. E ra a vakayagataki me soli kina na galala vei ira na nodra turaga ni valu me ra ‘promote’ kina vei tutu lelevu e so. Nanuma vinaka na vosa oqo- “VAKAYAGATAKI”.

Ia oqo, ni ra valataka na kedra i sau na nasi kei na qasenivuli, o ira ka dodonu vakalawa me ra saumi, e sega sara ga ni via yavala nai lawalawa oqo. Nanuma vinaka qo kemudou nai lawalawa dau veivakasesewani oqo, ke dua na ka e dau cata na Kalou o ya na ‘injustice’, na kena vakavevei na lawa. E dau kainaki ni balavu na liga ni lawa. Na vuna oqo baleta ni yavutaki na lawa ena i Vola Tabu. Nai vunau se lawa ka soli vei Mosese o ya na lawa ka ra yavu kece kina na lawa e tu e vuravura e na siga edai. Na kena veibasai o koya sa yaco tu ni kua ka vakatokai ena vosa vakavavalagi na ‘Lawlessness’, se na bula vakaveitalia, ‘cakava ga na lomamu’, ‘sega ni dua na leqa’, ‘no sense of order’.

Tekivu na coup kaya o Voreqe ni sega ni dua vei ira ena taura nai tutu vakamatanitu. Yacova mai nikua e sega tale ni yaga me da kaya e dua na ka baleta ni sa qai matata tiko ga mai na mata ni meke. Sa curu rawa i loma o bokala, guilecavi o ira na nona boys, vodo pajero o koko, tini tale na basi o kaku- vinaka me basi- so era paidar.

Na i lakolako e tekivu ena lasu ena cava ena veilecayaki baleta nai lakolako ni lasu e veikau kina vanua butobuto. Na tamata lasulasu e sega ni kila o koya na vanua e veikau tiko kina. Ia, kevaka e kila, sa qai dua na vanua vakaloloma. Kevaka o na sega ni tucake na wekaqu o iratou nai lawalawa lailai oqo era na kauti keda taucoko kina rusa. Rusa na noda dodonu, rusa na noda veisiga ni mataka, rusa na noda vanua.

Tulou, Se ‘u Volavola Mada Vakavavalagi…

I woke up this morning and after a short prayer peeked outside only to find the sky had grown dark and gloomy. A reflection perhaps, of events of the past week. I shielded my body from the cold wind as the morning breeze blew against my skin, put on my flip-flops and made my way down to the bread shop.

The nurses had gone on strike followed by the Fijian Teachers Association who were joined by the Viti Taukei Union and Public Employees Union, all pushing for a re-instatement of their pay. The Regime on the other hand, led by it’s leader, the self-appointed Prime Minister Commodore Voreqe Bainimarama, has refused to budge. The country has no money he says, echoing the Minister of Finances once strong and stern voice. I remember hearing ‘we will root out corruption’ and ‘it will be a peaceful transition’, ‘for the good of all’, the reason given ‘because the country has no money’ under the deposed government. Now the country really has no money. Sadness overwhelmed me as I thought of the inevitable- economic standstill or collapse even. And the ensuing chaos is something I would not wish my mind to ponder so much upon.

Gone is the overconfident, overbearing, and in many ways harsh if not arrogant and rude voice of the Commander, as the roar of that once majestic lion diminishes to almost a whimper of a simple domestic cat, a mirage only of its former self, yet a revelation of what is yet to come. Arrogance and cockiness has finally given way to cluelessness, almost absentmindedness, as reality settles in and military personnel realize they have been following a mad man, a murderer blinded by revenge, a leader who does not know the way. Soon they will all fall into a ditch. Even as I blog, the earth under their feet has started to give way.

In this seemingly misguided, to say the least, country of easily swayed military puppets or puppies for that matter, a.k.a coup apologists, who are not bothered at all whether their neighbour gets beaten to death for having an opinion contrary to that of the Regime, the desire to see the humiliation of the i Taukei and the institutions that hold them together like the GCC and NLTB seems to be the underlying desire and reason for military support and propaganda. The systematic offensive aimed at the destabilization of the Fijian structure has been met with almost a round of applause from a majority of non-Fijians and foreigners living in Fiji. Yet, in their divisive plots and in their eagerness to see this happen, they have left out of the equation the most important part of Fijian life, culture, and blood. They have forgotten all about God. For in Him alone we, the i Taukei, live and breath. And in Him we rest our hope and trust.

Tonight as I finish off, I thank the Lord for the courage. I hope you will be encouraged to have courage. Looking forward to another thoughtful morning. Maroroi kedaru na Turaga.

p.s. Ni vosoti au ni sa dede au qai volavola tale.

Veiwasei lekaleka mai vei Tokasa

VEI KEMUNI NA SOTIA MAI NA KEBA:

Ke sega na LOTU kei na VULI, na vakasama, na yalo kei na yago e sa nona kece o Bainimarama. Rai ki yasana i mawi, O na rai, ko sega tale ni qai taroga baleta na cava me’u rai kina ki na yasana i mawi. Ke tukuni mo lade, o na lade veitalia na cava e tu mai ki ra. Qori na bula dina vakamataivalu.

Ia na lotu DINA ga kei na VULI ena vakayaco TARO ena nomuni bula. Ke tiko na vakatataro, o na raica na gaunisala malumu ena kena dau saumi kina na vakatataro ni yalo oqori.

E vukea dina tiko na mataivalu na toso i liu kei na tubu ni matanitu?,

E kauta tiko mai na mataivalu na veilomani ena vanua lomani oqo ko VIti?

E kauta tiko mai na mataivalu na yalo e dei ka sega na rere vei ira na noda gone?

Me vaka ga na nomuni dau cibi ena nomuni mata taka na nomuni vanua ki na vanua ni veitaqomaki, o rawa talega ni cibi vaka kina ena nomu marautaka ni tavi o qarava tiko oqori ena keba e kauta mai na vakacegu vei ira na lewe ni vanua, vei ira na lewe ni nomu i tokatoka, mataqali, yavusa, nomu i tikotiko, ka vakauasivi kina nomu matanitu se de ko sega soti ni kidava niko vakacegui Voreqe wale tikoga kei iratou nona i lawalawa.

Na kalou e na rawa ni vakaraitaka vei kemuni na veiwekani o ni rawa ni veitalanoa taka vata na vei vakanananu lelevu ka lalai ko ni dau vakasamataka ena veisiga ena nomuni vauci tu vaka cakacaka ena keba.

E na solia vei kemuni na gaunisala mo na rawa ni rai rawa kina, kidava kina na cakacaka vaka polotiki dukadukali o ni mai vakayagataki tu kina oqo ka ko ni tokona tu kina na veivakasaurarataki ni leweni vanua, na laba kei na mavoa.

Au kerea mo ni vakasaqara na Kalou ena gauna bibi oqo. Ke ko ni leqataka na i vurevure ni bula vei kemudou vakamatavuvale, na Kalou e dau veivakurabuitaki, ena dolava na veikatuba lelevu ko sega ni tadra ena nomu bula me na dolava vei iko kei na nomu matavuvale. TRUST this God and he WILL GIVE YOU THE DESIRES OF YOUR HEART !!!

Na loloma duadua ga ni Kalou, ke tiko kece vei keda, eda na dau dua vata tiko ga na i rai eda na rai kece tiko kina. Wili kina na nomuni i liuliu kei ira na tiko vata e yasana.

Tovolea mo raica matua tiko na Kalou oqo, raica matua tiko na dui watimuni, luvemuni, wekamuni kei ira na kai nomu ka me yadrava tiko na nomuni vakasama na veivakayagataki ni vunica. Na vanua ga o tiko kina na vure tiko kina e so na vakasama oqori e cake, kila tiko ni Kalou e gadrevi iko mo kerea vua me LIUTAKA nomu bula. Keimami LOMANI KEMUNI, e da sa rawa ga ni veimasulaki, IA NA DIGIDIGI e NOMUNI.

Mai Vei Tokasa

Se bai cawiri tale na nodatou CD…

Da rai lesu da vakasarava ka vakarogoca na veivanua eda dui yavutaki keda kina na lewe ni vanua e Viti ena vuku ni draki vakapolitiki ka tarai keda tu qo. E so vei keda eda yavutaki keda tu e na ka e da wilika ena pepa, e so ena internet, ka so ena ratio. E na macawa sa oti e sa bai mai tekivu vakacawiri taki kina e dua na CD ena loma ni keba. E vakamacalataki tiko e na CD na kena kune na waiwai ena Bligh Water kei na vei ulutaga tale eso. Oqo kemuni na turaga kei na marama e sega ni ka vou. Na kena i matai ni gauna ka vakacawiri taki kina e dua na CD vaqo o ya ni se bera na coup, ka nona CD na tamata dau vakacuru o ya ko Kalivati Batibasaga. E a sa bau lai rogo sara mai vei ira na noda mai Samoa ni o PM vakasivoi, o Laisenia Qarase, vata kei Qoriniasi Bale e rau a via volitaka tiko na Bligh Water. Kemudou na wekaqu, e teri rawa ni volitaki na wasawasa bula kei Viti. E rairai ca beka tiko na qavokavoka nei so na tamata. Au via vakadreti keda walega na veiwekani me da kakua ni talanoa taka e dua na ka e da sega ni kila. Da kakua ni i kuri ni veivakasewasewani.

E tuburi au na loloma ena noqu lomani ira na wekada ka ra vakamalumalumu taka tu na nodra qavokavoka ena nodra lai vakabauta tu eso na tamata ravisi kei na talanoa vesumona jamujamu vaka oti gauna e vakasaqara tiko mai o la qo kei so vei ira na turaga ni valu. Sa sega ni curuma rawa na nodra mona na noda sotia ni ra mai lasutaki tiko vei ira na tamata vakadomobula ena nodra sa mai buli lasu tu me waicala tiko kina na nodra vakasama o ira na noda gone. Na “factory” ni lasu e teri tiko tale mai vanua ya, e tiko sara la mai vei iratou mai Delai Nabua. O koya qo e qaqi tu ga ena siga kei na bogi. O Tevoro bau vagauna toka nona lasu. O ratou qo e warai. Sa la ju ga sa la ju ga.

Kevaka e dua na vanua meda yavutaka kina na noda vakabauta, meda yavutaka ga ena dina, ena dua na yavu e tu dei ka sega ni vakatautaki ena draki vakapolitiki, vaka i lavo, vakamatanitu, se vaka vanua, o ya na gone Turaga o Jisu Karisito.

Lolo kei na Masumasu Lasulasu

Ena siga vakarauwai ena macawa sa oti (07/07/07), au toboka kina e dua na ‘taxi’ donuya na Downtown Boulevard ena noda koroturaga levu e Suva. Sobu mai e dua na goneyalewa, ka keirau vodo sara yani kei na tavalequ. Talanoa sara mai o turaga ka draiva ni se qai lesu sara ga mai ena loma ni keba mai Delai Nabua ena mataka o ya ena nona lai kauti koya mai na goneyalewa e se qai sobu. Eratou a tarovi koya ena matamata o iratou na yadra ka ratou kerei koya me gole i loma me lai kau mai e dua na pasidia- sai koya na goneyalewa oqo. A mateni beka tu ena bogi o la na goneyalewa ka rairai kau cake sara beka ena nodra bure na cauravou, mera lai vakayaco lomadra kina na sotia. O koya na draiva e sotia vakacegu ka sa kena turaga, ka kaya vei au ni i tovo vaka oqo e sega ni dau bau yaco tu e liu ena nodra dau rokova na i tikotiko ni mataivalu kei Viti (RFMF). Sa da sarava tu qo na kena toso cake tiko ga na nodra vakasisila o ira oqo.

Noqu i tautau walega vei kemudou na tiko mai loma qo- ‘Na Kalou ena sega ni vakalialiai se vakaisini’. Eda na tamusuka ga na ka eda tea ena kena gauna donu. Dou kaya ni dou lolo tiko ka masu qai ia tiko na lasu, lasu tiko boy! lasu tiko vei iko! ha! Ni dau veikuitataki na Kalou, yame i tuba yava i macawa- teke na ose!!!

Police Commissioner Vou

Su bai vakasarava tiko na TV ena kaviri, u bai raici koya tale na sumusumu ya o Esala Teleni ni sa bai vakamacala tu… su teri kila sara ga gonei na cava tale meda kaya vua na tamata e tiko. O koya qo e vosa tu sa boi ravisi ga mai na gusuna ena levu ni lasu, su ka dina sara ga qo kemudou na wekaqu. Me vakadikevi mada vakamalua rairai e tuakai Voreqe, nodrau brother lailai o Nasir Ali- tolu na tamata sa vakaveitaliataka sara ga na lawa ni noda vanua. Se tekivu na ‘coup’ su bai rokovi koya no, nikua sa vaka ga na ka au sa kaya oti, qai vosa tu mai sa boi ravisi ga mai na gusuna na kete vaka sumusumu qoi!!! Oilei!!!

Rakavi.net

Talei ni da vakasarava ni sa ra sasaga sara tiko vakaukauwa na gone i taukei ena vuravura ni bisinisi. Nikua eda sa raica e dua na i wase levu ni sasaga ena vuravura ni bisinisi era oka tiko kina ko ira na cauravou kei na goneyalewa i taukei. E dua vei ira na sasaga oqo e tiko ena tabana ni ‘rugby agent’. Oqo e dua na i lawalawa ka ra veivuke vakalevu ena nodra vakau ki Varanise ko ira na noda gone mera laki qito ‘professional rugby’. E rawa ni ko sarava na nodratou ‘website’ na gone i taukei oqo ena http://rakavi.net/index.htm

Au vakasarava toka na nodratou ‘website’ kau vakauqeti meu vola mada yani na ka au nanuma. Oqo e dua na sasaga vinaka, vakabibi ni da donuya tu oqo e dua na gauna drakidrakita ni bula ena noda vanua lomani e Viti. Au via vakauqeti keda na gone i taukei meda dau sasaga ka cakacaka vakaukauwa ka vakauasivi meda veitokoni ena kena ‘promote’ taki na bisinisi i taukei. Dina ga ni ologi keda tu oqo e dua na o loaloa vakapolitiki, ia, e sega ni dodonu me kidomoki keda na leqa eda sotava tiko. Masu mada nikua. Sasaga mada nikua. Vakavinavinaka taka mada na Kalou nikua. Vosa vinaka taka mada e dua na nomu i tokani nikua. Ni se tiko e qara ni ucumu na cegu ni bula, e se rawa tiko vei iko mo qarava na Kalou ka vakayacora tiko na lomana se na nona i naki vei iko ena dela ni vuravura oqo.

Me nodaru vata na vakacegu ni Turaga.

Peoples Charter for Change

Mai vei Anonymous

Yadra…

Au kerekere if you can put this as a separate posting. Au ‘cut’ and ‘paste’ taka mai vua e dua na yacana o’Feejee’ mai na WFC blog. It’s something to do with the proposed charter by the interim. Au vakabauta na ka e via tukuna tiko e dodonu me vakamatatataki kei keda taucoko na kawa i taukei baleta na noda qele.

Au sa nuitaka…

Feeje says

‘Me kua ni dua e duavata ena Charters oqori bale ni sa thru qori e sa na veisautaki vakadua kina na property owners kece wili kina na QELE..Oqori e sa na tu kina yaca ni taukei ni qele yadudua ka levu e sa na rawa ni veisautaki tu e na sega tu ni kilai..

Nanuma tiko ni sa pasitaki na charters kenai balebale na veiveisau kece e caka without knowledge of rightful owners become legal..

au kerekere e levu vei keda na kaiviti sega ni kila dina tiko na kena i balebale ..O Naivalu e sa na kila baleta ni vuli..

Nanuma tiko e so na veisau tutkuni ni se sign-taki mai vei ira na qase e liu mai na 1910 kaya mada…e rawa ni lasutaki ka na veisau oya e rawa ni cakava tu ga e dua qai biu ga kina na date oya me kilai ni se caka makawa tu..Oya eso na ka ena rawa ni yaco..

au sa kerekere bale au taroga tale e dua na professor au tiko vata eke ka tukuna o koya ni “Most things under charters have been tempered with but are later made legal”

Oya beka ga nai vakasala au rawa ni tukuna yani kau kila ni sa na vakavure vakasama yani vei keda mai viti..Me tukuni yani bale ke sega o ira na tiko mai nakoro era sega tu ni kila nai balebale dina ni charters..De ratou sa na via vukica sara me rawa kina na buli lawa au sega ni kila na ka ga au kila “It has to do something with ownership and Property Titles”

au sa nuitaka ni na vakadewataki nai tukutuku oqo..

Moce mada

Na Mataivalu kei Viti…

Na mataivalu kei Viti. Na mataivalu kei Viti. Na mataivalu kei Viti.

Au cavuta vakatolu oqo me rawa kina vei kemuni na lewe ni mataivalu ni noda vanua mo ni kila na vanua e dodonu mo ni tu kina. O kemuni na mataivalu kei Viti. Na sotia dina ni vanua ko Viti. O ni sega ni mataivalu nei Bainimarama. O ni sega ni mataivalu nei Ului se nei Driti se nei Leweni. O kemuni na mataivalu kei Viti, na i sasabai ni vanua mai vei ira na kena meca, na bati ni vanua ka tu kina na vakanuinui ni kena tamata. Na mataivalu e kaciva na vanua me taqomaka ka maroroya na vanua.

Sa kaci tiko na lewe ni vanua. Sega beka ni o ni rogoca. Sa tagi tiko na dra ni kawa i taukei. Sega beka ni o ni rogoca. E sega ni tagica me dave tale na dra, ia, e tagica tiko ga mo ni tu tale mada vakadua ka tu vakadodonu, veiraiyaki ka sarava lesu mada na vanua o ni sa goleva oti. Vakataroga mada ke sa donu tiko na sala o ni sa muria tiko qo. Ke sega, ia sa noqu masu mo ni suka lesu mai. Suka lesu mai me da mai tomana vata tale nai lakolako oqo. Nai lakolako ni veivosovosoti. Nai lakolako ni veilomani. Nai lakolako ni veisereki baleta ni i lakolako ni dina. Na dina ga ena qai veisereki. Na dina ga ena qai tukuni koya. Na dina e sa tukuni koya tiko qo. Tu tale mada vakadua. Vakanomodi. Vakarorogo. Vakarogoca tale mada vakadua na yalomu. Baleta ki na vuni yalomu ga o na rogoca kina na dina.

LaserTreat Says

“We are within striking distances. The outcome will be nasty.”

Sa koto e cake na nona vakanananu edua ena ulutaga ka koto e ra. Meu vakadreta walega vei koya na turaga qo me kakua ni dua e vakacalai kina. E sega ni tiko vei kemudou na ’support’ baleta o kemudou na lewe ni mataivalu ka dou tovaka tiko na veivakasesei e dou lewe lailai sara ka lewe vuqa sara ko ira era kila na dina, era se bera ni dolava na gusudra.

Na gone i taukei e tiko ena mataivalu kei Viti e kilai koya tu vakamatata, na vanua e cavutu mai kina, na dela ni yavu e vola kawa bula kina, na koro e susu mai kina, kei na Viti ena bula se mate kina. Na kawa i taukei e sega ni kawa ni tamata lialia. E sega ni kawa tamata me voli ena vakamacala ravisi se ena i lavo caca wale. Na kawa i taukei ena sega ni mai lasutaki wavoki, me vakawelei tu ena veiulutaga lasulasu qai caka tiko na veivolitaki, cakacaka butobuto kei na vakatevoro, cakacaka vakalawaki ca kei na veidabui ena kena sagai me kau laivi kina na dodonu ni kawa i taukei ena nona vanua. Na i wase levu ni kawa i taukei ka ra tiko ena mataivalu era sega ni moce se wele me vaka eso era nanuma (vakabibi ko iratou na IG), ka ra na vakaraitaka na vanua dina era tu kina ena gauna sa lokuci.

Ena gauna au vakamacala tiko kina oqo sa gole tiko eso na vakatutu ki na matanitu tu vakawawa ena kena vakasamataki me privatize taki na qele ni kawa i taukei ka soli kina na dodonu vei ira kece na vei kawa tamata na dodonu me taukena ka vakayacora na ka era via vakayacora e na nodra qele. Noqu vakasala oqo- vakatovolea mada.